CẤU TRÚC SỢI TÓC

Qua bài viết này, ngoài việc hiểu rõ cấu trúc của sợi tóc các chị còn biết được tại sao người thì có mái tóc rất dài, người thì mái tóc chỉ đến ngang lưng, người thì tóc vàng, người thì tóc đen, tại sao tóc hư tổn, tại sao dầu xả lại cần thiết cho tóc và nhiều điều thú vị khác.

Thành phần chính cấu tạo nên sợi tóc là chất sừng keratin chiếm trên 70% (gồm nhiều loại protein). Keratin cũng chính là cấu thành chính của móng tay chân và lớp ngoài cùng của da chúng ta. Keratin mọc từ nang tóc (chân tóc).

1. Nang tóc (chân tóc)

Hair Structure, Cấu trúc tóc

Là phần bầu hình chén nằm dưới da đầu. Mỗi nang tóc chứa rất nhiều mạch máu nhỏ li ti. Chất dinh dưỡng sẽ theo những mạch máu đó để đi nuôi tóc. Nang tóc là phần “sống” duy nhất của sợi tóc giúp tóc mọc dài ra.

2. Thân tóc

Chính là “sợi tóc” mà các chị nhìn thấy. Đây là phần tóc đã “chết” và không có trao đổi hóa sinh (vì vậy các chị không thấy đau khi dùng kéo cắt tóc). Xung quanh nang tóc có các tuyến nhờn (còn gọi là tuyến dầu hay tuyến bã) giúp bôi trơn sợi tóc và các cơ nang để giúp tóc “dựng lên” (chẳng hạn khi chúng ta sợ đến “dựng tóc gáy”).

Thân tóc gồm 3 lớp: Lớp biểu bì (cutin), lớp giữa (cortex) và lớp tủy (medulla).

Hair strand structure, Cấu trúc sợi tóc, Cấu trúc thân tóc

Lớp tủy (medulla) là phần trong cùng của sợi tóc, chứa các hạt chất béo và không khí. Nếu sợi tóc quá mỏng sẽ không có lớp tủy.

Lớp giữa (cortex) gồm nhiều bó sợi nhỏ hợp thành và chứa sắc tố (chất tạo nên màu cho sợi tóc, còn gọi là melanin). Các chị lưu ý là melanin không liên quan gì đến chất melamine có trong sữa nhé! :-). Lớp giữa quyết định độ chắc khỏe cũng như màu tóc là vàng, nâu, đỏ hoặc đen.

Lớp biểu bì (cutin) là phần ngoài cùng của thân tóc, gồm 5-10 lớp keratin trong suốt xếp chồng lên nhau như vảy cá có tác dụng bảo vệ sợi tóc khỏi các hóa chất hoặc ảnh hưởng bên ngoài. Giữa các vảy keratin có một chất kết dính gọi là KIT. Lớp biểu bì còn được bao phủ bởi một màng mỡ mỏng (lipid) để tóc không thấm nước.

Sợi tóc bóng mượt và óng ả hay không là nhờ lớp biểu bì. Các hóa chất trong thuốc nhuộm, dầu gội, tia tử ngoại mặt trời, nhiệt từ máy sấy, chất clo trong nước hồ bơi… đều có thể làm mất chất kết dính KIT khiến cho các vảy keratin bị bong ra, tóc bị hư tổn, xơ xác, dễ rối, không còn mượt mà và khó chải.

Tóc hư tổn vs Tóc khỏe mạnh, Tóc hư tổn, Tóc khỏe mạnh

Bản thân sợi tóc (phần thân tóc) là một cấu trúc “chết” nên không tự phục hồi được. Vì vậy dầu xả hoặc kem xả có chứa silicon, tinh dầu và một số chất khác sẽ giúp giữ ẩm và làm tóc mượt trở lại.

Màu tóc

Màu tóc tự nhiên là do hai loại melanin quyết định: eumelanin (sắc tố tự nhiên, có màu nâu đến đen) và pheomelanin (sắc tố đỏ). Nhìn chung, nếu càng có nhiều eumelanin thì tóc càng sẫm màu và ngược lại.

Tỉ lệ melanin thay đổi theo thời gian, nên màu tóc các chị cũng thay đổi theo tuổi. Càng về già, các sắc tố càng giảm nên màu tóc nhạt dần. Nếu không còn sắc tố nữa, tóc sẽ có màu trắng. Ngoài ra, yếu tố chủng tộc cũng ảnh hưởng đến màu tóc.

Những điều thú vị về tóc có thể các chị chưa biết

- Lông và tóc của con người có xu hướng ngày càng ít đi và tương lai xa chúng ta sẽ hoàn toàn … không có tóc. Tuy nhiên, đến lúc đó thì có lẽ các nhà khoa học cũng có đã có đủ hiểu biết để ngăn điều đó xảy ra. :-)

- Mỗi sợi tóc bền không kém gì một sợi dây sắt có độ dày tương đương.

- Mỗi ngày tóc mọc dài trung bình 0.35mm, tức khoảng 1cm mỗi tháng. Tuy nhiên tốc độ mọc tóc còn tùy thuộc nhiều vào cơ địa mỗi người, giới tính và chế độ dinh dưỡng.

- Mỗi sợi tóc “sống” trung bình từ 2-6 năm, do đó một số chị có thể có mái tóc rất dài, còn một số chị thì “nuôi mãi chẳng thấy dài ra”. Trung bình mất 6 năm để có mái tóc dài chấm vòng 3 (khoảng 70cm). Nếu tóc chị nào chỉ “thọ” được 2 năm thì một mái tóc dài qua lưng sẽ mãi chỉ là niềm mơ ước.

- Độ dài trung bình và tốc độ mọc trung bình mỗi tháng của tóc, lông mi và ria mép:

+ Tóc: 70cm, 1cm/tháng

+ Lông mi: 3cm, 0.45cm/tháng

+ Ria mép (đàn ông): 28cm, 1.2cm/tháng

Vậy là tóc phụ nữ mọc chậm hơn râu của các anh các chị nhỉ!

- Da đầu chúng ta có từ 65 đến 150 nghìn sợi tóc. Người tóc vàng có nhiều tóc nhất, và ít nhất là người tóc đỏ.

- Mỗi sợi tóc dày từ 0,02 đến 0,04 mm, tức là khoảng 25-50 sợi tóc xếp cạnh nhau sẽ được 1mm.


Cấu trúc sinh học của sợi tóc

Tóc là cấu trúc sừng hình sợi dài, dẫn xuất của biểu bì da, bao phủ da đầu của người. Tóc có thành phần chủ yếu là chất sừng, giàu biotin, kẽm, lưu huỳnhnitơ. Màu và dạng của tóc chính là một dấu hiệu nhân chủng học quan trọng. Tóc có thể mang màu đen, nâu, vàng, hung, bạch kim, đỏ... có thể thẳng, xoăn, uốn sóng...[1]

Màu sắc tóc[sửa | sửa mã nguồn]
Màu sắc tóc do sắc tố có trong tóc quyết định và mang tính chất di truyền. Với thời gian, lượng sắc tố đó sẽ giảm đi và phân số các hát sắc tố cũng có sự biến đổi. Đây chính là lý do tóc bị bạc. Cũng có trường hợp tóc bị mất sắc số, như những người bị bệnh bạch tạng. Tóc mọc dài do các tế bào nang tóc sinh sản thường xuyên. Những sợi tóc chỉ tồn tại một thời gian rồi rụng, với nam giới trung bình 2 năm, ở nữ giới lâu hơn, khoảng 4 đến 5 năm. Ở mỗi người, trung bình khoảng 50 đến 100 sợi tóc rụng mỗi ngày.[1]
Vòng đời của tóc[sửa | sửa mã nguồn]
Có ba giai đoạn chính:
Giai đoạn tăng trưởng (anagen): tóc được hình thành và nhú ra khỏi đầu thoát của tuyến dầu quanh nang tóc. Thân tóc xuất hiện và hoàn thiện quá trình sừng hóa phía ngoài. Giai đoạn tăng trưởng kéo dài 2-4 năm ở đàn ông và 3-7 năm ở phụ nữ. Tóc mọc 0,3-0,4mm một ngày và tối đa là 1 cm trong một tháng.
Giai đoạn dừng tăng trưởng (catagen): trong suốt giai đoạn này, tóc trải qua hàng loạt những thay đổi. Tất cả mọi hoạt động tăng trưởng trong tế bào bầu tóc ngừng lại và co về phía trước. Sự tổng hợp melanin cũng dừng lại. Phần sâu nhất của nang tóc sẽ thoái hóa trong từ 2 đến 3 tuần.
Giai đoạn thoái hóa (telogen): kéo dài 2-4 tháng. Nang tóc giờ đây chỉ còn là một bộ phận không hoạt động. Bộ phận sinh trưởng nằm sâu dưới lớp da,chân tóc tách khỏi nang bây giờ đã co lại, bắt đầu rụng đi và nhường chỗ cho giai đoạn tăng trưởng của sợi tóc mới, vòng đời mới của tóc bắt đầu.
Chất dinh dưỡng cần cho tóc[sửa | sửa mã nguồn]
[2],[3] [4]
Biotin: được biết tới như vitamin H – rất quan trọng đối với việc phát triển tóc mới, tạo chân tóc khoẻ mạnh và hỗ trợ quá trình tạo tế bào tóc nhanh.
Vitamin B: bao gồm vitamin B1, B2, B3, B5, B6, B12. B3 và B6 giúp giảm rụng tóc, B5 tăng độ ẩm của tóc, giúp tóc mềm mại. Vitamin B còn có khả năng giúp cơ thể giảm bớt tác hại của stress lên tóc
Silica: hay silcon là chất dinh dưỡng cần cho cơ thể, đặc biệt là tóc và móng. Có thể bổ sung silica từ các loại đậu, rau quả [5]
Sắt
Kẽm: giúp tóc mọc dày, sợi tóc khỏe, giúp các tế bào ở nang tóc nhận biết sự có mặt của các hormone kích thích tóc tăng trưởng [6]
Vitamin E
Vitamin D
Bệnh thường gặp ở tóc[sửa | sửa mã nguồn]
[7]
Rụng tóc[sửa | sửa mã nguồn]
Việc rụng tóc xảy ra trong giai đoạn này có thể diễn ra liên tục hay kèm theo việc nhường chỗ cho một sợi tóc mới phát triển phía dưới. Ngay cả một lực kéo rất nhẹ có thể nhổ tóc được mà không hề gây đau đớn, hoàn toàn ngược lại với tóc khi đang ở trong giai đoạn tăng trưởng. Thông thường mỗi người có khoảng 100.000 sợi tóc trên da đầu của mình và tốc độ rụng tóc tương đồng với tốc độ mọc tóc nên số lượng tóc trên đầu gần như duy trì nguyên vẹn.[8]
Nguyên nhân rụng tóc[sửa | sửa mã nguồn]
Có nhiều nguyên nhân gây rụng tóc
Stress: khiến hoạt động của [hệ thần kinh] và hệ miễn dịch bị rối loạn dẫn đến hàng loạt thay đổi trong cơ thể. Một trong những tác động đáng lo ngại của stress là gây rụng tóc.
Rối loạn chức năng hệ miễn dịch
Thiếu dưỡng chất cho tóc
Ngộ độc
Dùng nhiều loại thuốc có khả năng gây rụng tóc
Hóa trị
Xạ trị
Sinh con: sự mất cân bằng hormone trong giai đoạn mang thai và nuôi con khiến vòng đời của tóc bị ảnh hưởng lớn. Giai đoạn angen bi rút ngắn và bị đẩy nhanh vào giai đoạn telogen, khiến tóc rụng.
Sử dụng quá nhiều mỹ phẩm dành cho tóc
Thường xuyên uốn, duỗi, nhuộm, sây

Comments